تبلیغات
دوست داران نقشه برداری - کارورزی و کارآموزی
دوست داران نقشه برداری
انجمن علمی نقشه برداری دانشگاه صنعتی سیرجان
دوست داران نقشه برداری.:.:.:.:.:.وبلاگ انجمن علمی نقشه برداری دانشگاه صنعتی سیرجان


مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 21 فروردین 1393

كارورزی و كارآموزی می‌تواند ابزار بسیار مهمی در راستای آمادگی شغلی دانشجویان و فارغ‌التحصیلان باشد اما بنا به دلائل مختلفی به تدریج در فرهنگ دانشگاه‌های ایران رو به اضمحلال است. دوره كارورزی امكان و فرصتی برای آشنایی دانشجویان با محیط كار محسوب می‌شود كه نه تنها باعث افزایش قابلیتهای آنان برای اشتغال در آینده می‌شود بلكه به كارورزان قدرت انتخاب بیشتری در انجام وظایف ارائه شده می‌دهد تا بتوانند بهتر به علاقمندی‌ها و گرایش‌های خود در زمینه‌های مختلف پی برده و نقاط ضعف و قوت كار خود را ارزیابی كنند.
در اینجا به معرفی برخی مباحث این دوره می‌پردازیم:

كارآموز یا كارورز كیست؟
كارورز یا كارآموز داوطلبی است كه بر حسب توانمندیهای خود و با برخورداری از دانش مقدماتی برای كسب علم (یا یك مهارت) به واحد كارورزی مراجعه می‌نماید. این فرد داوطلبی است كه بطور پایه‌ای اقدام به كسب مهارتی می‌نماید. همچنین كارورز یا كارآموز داوطلبی است كه با داشتن دانش تئوریك در رابطه با یك شغل یا مهارت اقدام به كسب معلومات به صورت عملی یا كاربردی می‌كند.

محل كارورزی و كارآموزی كجاست؟
 محل كارورزی و كارآموزی محلی است كه با توجه به تعریف قانون كار و مبحث حمایت‌های شغلی از تمامی شرایط لازم برخوردار باشد. محل كارورزی و كارآموزی برای كارورز یا داوطلب، محلی است كه مدیریت آن از دانش فنی و به روز برخوردار بوده و به مهارت یا مهارتهای لازم مسلط باشد. در این مكان امكانات آموزشی (تئوریك) و عملی از حد نصاب آموزشی بالاتر است تا مانعی برای یادگیری ایجاد نگردد.

كارورزی و كارآموزی در ایران
كارورزی و كارآموزی یكی از ابزارهای مهم تربیت نیروی انسانی در حوزه تحصیلات عالی است . دانشگاه علاوه بر آموزش باید در پژوهش و خدمات رسانی به صنایع نقش مهمی را ایفا كند. متأسفانه وضعیت دانشگاهها در ایران به گونه‌ای است كه بیشتر به انتقال دانش‌های تئوری می‌پردازد، بدون اینكه زمینه جذب دانش انتقال یافته فراهم شده باشد. كارورزی می‌تواند ابزار بسیار مهمی در راستای ایجاد چنین زمینه‌ای باشد اما بنا به دلائل مختلفی به تدریج در فرهنگ دانشگاه‌های ایران رو به اضمحلال است. در ضمن در ایران اكثر دانشجویان و اساتید به علت شباهت ظاهری این دو واژه آن را یكی می‌دانند و تفاوتی بین آنها قائل نمی‌شوند و از دو عنوان برای یك منظور استفاده می‌كنند. بعنوان مثال، بر طبق مصوبه آموزش عالی سابق، دانشجویان رشته كتابداری و اطلاع‌رسانی در مقطع لیسانس موظف به گذراندن 952 ساعت كار عملی در كتابخانه و مراكز اطلاع‌رسانی هستند كه از آن تحت عنوان كارآموزی یاد می‌شود. با این حال اكثر دانشجویان در عین مفید خواندن واحد كارآموزی آن را خسته‌كننده می‌دانند و با این كه به ضرورت انجام آن واقف‌اند بجای توجه به كاربرد آن به گرفتن نمره‌ای اكتفا می‌كنند. یا در رشته كامپیوتر فرد می‌بایست 160 الی 240 ساعت كارآموزی داشته باشد. برخی از دغدغه‌های كارورزی دانشجویان را می‌توان به دو بخش زیر تقسیم كرد:

مشكلات ناشی از دانشگاهها
? عدم حضور استاد راهنما (یا سرپرست كارآموز) و عدم ارتباط وی در حین كارورزی و كارآموزی.
? كمبود منابع اطلاعاتی: یكسان نبودن منابع موجود، امكان كسب تجربه یكسان را برای دانشجویان هم رشته فراهم نمی‌كند لذا سطح یادگیری دانشجو متفاوت خواهد بود.
? نحوه ارزیابی كیفیت كارورزی و كارآموزی: در اكثر مراكز دانشگاهی به میزان فراگیری و افزایش دانش عملی دانشجو در طی دوره كارورزی و كارآموزی توجه زیادی نمی‌شود و ارائه گزارش و دادن نمره بیشتر جنبه رفع تكلیف به خود گرفته است.

مشكلات‌ ناشی‌ از محیط‌ كارورزی و كارآموزی
? پذیرش‌: اغلب ‌سازمان‌ها یا واحد‌های صنعتی بزرگ معمولاً از پذیرش‌ دانشجو خودداری‌ می‌كنند، یا شرایطی‌ قائل‌ می‌شوند كه‌ دانشجو ترجیح‌ می‌دهد در سازمان‌ها و واحد‌های صنعتی كوچك‌تر به‌ كارورزی بپردازد.
? حضور نداشتن‌ مسئول‌ خاصی‌ برای‌ راهنمایی‌ دانشجویان‌ در سازمان‌ها یا واحد‌های صنعتی.
? برخوردار نبودن‌ دانشجویان‌ از امكانات‌ رفاهی.
? سایر مشكلات‌: مانند نبود انگیزة‌ كافی‌ در مدیران‌ سازمان‌ها یا واحد‌های صنعتی و ناآشنایی‌ آن‌ها با اهمیت‌ كارورزی.‌
در زمینة‌ كارورزی‌ و كارآموزی در ایران‌ برنامة‌ مدون‌ و مصوبی‌ وجود ندارد. البته‌ ممكن‌ است در برخی از‌ سازمان‌ها یا واحد‌های صنعتی افرادی‌ به‌ طور مستقل‌ این‌ دوره‌ را تجربه‌ كرده‌ باشند. به عنوان مثال معاونت‌ آموزشی‌ و پژوهشی‌ مركز اطلاع‌رسانی‌ جهادكشاورزی‌ اخیراً برنامة‌ كارورزی‌ را در برنامه‌های‌ آموزشی‌ خود قرار داده‌ است‌. این‌ طرح‌ كه‌ از ابتكارات‌ شخصی‌ نشأت‌ می‌گیرد به‌ منظور انتقال‌ تجربه‌ به‌ نسل‌ جدید و گزینش‌ افراد مستعد برای‌ آیندة‌ كاری‌ سازمان‌ شروع‌ شده‌ است‌.
با این‌ كه‌ مدت‌ چندانی‌ از اجرای‌ این‌ طرح‌ نمی‌گذرد، گرایش‌ كارورزان‌ را به‌ دنبال‌ داشته‌ است‌؛ به‌ طوری‌ كه‌ بعد از گذشت‌ مدتی‌ ، تقاضا از جانب‌ كارورزان‌ سازمان‌ و دانشجویان‌ دیگر برای‌ گذراندن‌ دورة‌ كارورزی‌ صورت‌ گرفت‌ كه‌ صرفاً هدف‌ آن‌ها كسب‌ تجربه‌ بود. در دورة‌ كارورزی‌ بر روی‌ مهارتهایی‌ از دانشجویان‌ تأكید می‌گردد كه‌ در دانشگاه‌ها كم‌تر به‌ این‌ مهارت‌ها توجه‌ می‌شود. هم‌اكنون‌ چهار نفر كارورز در مقاطع‌ لیسانس‌ و فوق‌لیسانس‌ در مركز اطلاع‌رسانی‌ جهاد كشاورزی تحت‌ آموزش‌ قرار دارند. در حال‌ حاضر این‌ طرح‌ مراحل‌ آغازین‌ خود را طی‌ می‌كند و هنوز برای‌ اظهارنظر و اعلام‌ نتیجه‌ دربارة‌ آن‌ زود است‌.

ویژگیهای یك برنامه كارورزی و كارآموزی موفق
1- مدیریت: برنامه كارورزی و كارآموزی باید از حمایت مدیر سازمان برخوردار باشد. اهداف كارورزی و كارآموزی باید به طور مستقیم به هدفهای بلندمدت سازمان ربط داشته و از ابتدا برای همه كاركنان واضح و مشخص باشد. حمایت از برنامه كارورزی و كارآموزی باید از طریق فراهم كردن نیروی انسانی و در نظر گرفتن بودجه كافی نشان داده شود. 
2- داشتن راهكار و برنامه مناسب: كارورزی و كارآموزی صحیح دارای برنامه‌ریزی منطقی با فرآیند و هدف مشخص است. برای اجرای این برنامه باید از همان ابتدا برای انتخاب كارورز و كارآموز گزینشی مطابق با معیارهای از قبل تعیین شده داشت. بهتر است در اولین جلسه آشنایی اهداف كارورزی و انتظاراتی كه از كارورز و كارآموز در آن سازمان می‌رود به طور مشخص برای او تشریح شود. برای آشنا كردن كارورزان با اهداف سازمان و آشنایی آنها با قسمت‌های مختلف، برنامه‌های آموزشی خاصی ترتیب داده شود. همچنین سرپرستان كارورزان در قسمت‌های مختلف نیز باید قبل از شروع دوره كارورزی با وظایف و مسؤولیت‌های خود آشنا شوند. در اواسط برنامه نیز باید گزارشی از پیشرفت كار از كارورزان و ناظران كارورزان خواسته شود و در انتهای دوره از پیشرفت عملی كارورزان ارزیابی بعمل آید. برنامه كارورزی باید دارای سیاست تشویقی نیز باشد. یعنی در صورت مشاهده پیشرفت قابل توجه در كار تشویقی برای كارورزان و كارآموزان در نظر گرفته شود كه با توجه به امكانات آن سازمان می‌تواند به صورت‌های گوناگون ظاهر شود مثلاً از طریق پرداخت حقوق یا از طریق پرداخت امكانات رفاهی آن سازمان. هزینه‌های دو طرف در برنامه كارورزی باید كاملاً مشخص شده باشد.
3- معتبربودن دوره كارورزی و كارآموزی: بهتر است در پایان دوره كارورزی گواهی‌نامه معتبری مبنی بر پشت سر گذاشتن دوره آموزشی موفق در آن سازمان به كارورز داده شود. این گواهی هم گواهی برای سابقه كاری فرد محسوب می‌شود و هم شانس پیدا كردن شغل مناسب در سازمانهای دیگر را برای كارورز افزایش می‌دهد.
4- نوع وظایف: برای محول كردن وظایف به كارورزان و كارآموزان باید به نكات زیر توجه داشت:
الف - منصفانه بودن: كاری كه به عهده كارورز گذاشته می‌شود باید به نفع دو طرف باشد. یعنی هم تا حدی از حجم كاری سازمان بكاهد و هم كارورز و كارآموز در حین انجام كار تجربه و مهارت كسب كند. همچنین كار باید حالت آموزشی داشته باشد. نكته‌ای كه در اینجا باید بدان اشاره كرد این است كه حضور كارورز و كارآموز در هر بخش دیگر به معنای محول كردن وظایف كاركنان دیگر به او نیست. همكاری كارورز تا جاییكه با وظایف و بخشهای مختلف آشنا شود كفایت می‌كند و نباید آنها را با كارهای فشرده و تكراری كه بعضاً هیچ آموزشی را نیز در برنمی‌گیرند خسته و دلزده كرد.

ب - علاقه كارورز و كارآموز: قبل از شروع برنامه كارورزی و كارآموزی بهتر است از میزان علاقه كارورز و كارآموز به وظایف مختلف موجود در آن سازمان جویا شد و وظایفی را به او محول كرد كه قبلاً به آنها گرایش داشته ‌است. در این صورت هم بازده كار افزایش یافته و هم كارورز نقاط ضعف و قوت كار خویش را شناسایی می‌كند.
ج - میزان بار كاری: بعضی افراد معتقدند كه با قرار دادن كارورز و كارآموز در محیطی از فشار و استرس می‌توان راندمان كار را افزایش داد. این روش تنها برای عده كمی از دانشجویان كاربرد دارد. البته باید مراقب بود كه افزایش فشار محیط نتیجه معكوس نداشته باشد.
د - جذابیت: وظایف ارائه شده باید حتی‌الامكان برای كارورزان و كارآموزان جذاب و جالب باشند و حس كنجكاوی آنها را برانگیزند. از این رو پیشنهاد می‌شود بعد از اعتماد به كار كارورزان و كارآموزان آنها را در یك گروه قرار داد. به این ترتیب هم نحوه كار در یك گروه را فرا خواهند گرفت و هم حس رقابت و مبارزه‌جویی‌شان تقویت می‌شود. بوجود آمدن رقابتی سالم و دوستانه باعث افزایش كیفیت وظایف و كارهای انجام شده می‌شود. 



ارسال توسط مجید جهان آرا
نویسندگان
.: نظر سنجی :.
به کدوم یکی از گرایش های رشته نقشه برداری علاقه دارید؟







پیوند های روزانه
ابر برچسب ها